Makale Görseli

Anlatı Araştırması Nedir?

Anlatı çalışması, insanın en temel aksiyonlarından biri olan hikâye anlatma, sözlü aktarma düşüncesi temelinden gelmektedir. Hikayeleştirme ve anlatı eğitimden sosyal hayata hayatımızın her alanında yer almaktadır.  Anlatı, çoğu zaman edebiyat ile ilişkilendirilir ancak araştırma amacıyla da çok fayda sağlanabilecek bir türdür. Neyi araştırırsak araştıralım, kişilerin deneyimleri ve birinci ağızdan aktarımları önem taşımaktadır. Bu bağlamda hermenötik olgubilim çalışmaları bilgilendirici anlatı araştırmaları olarak da görülebilir. Anlatı çalışması, bir ya da iki kişi ile gerçekleştirilir; araştırılan konu üzerinde süreç boyuna kişilerin deneyimlerine detaylı olarak yer verilir. Anlatı çalışmalarında veri toplama aracı sadece görüşme değildir, gözlem, doküman fotoğraf vb. farklı veri toplama araçları da kullanılabilir. Anlatı çalışmalarında katılımcı kronolojik sıra ile iletmemiş bile olsa araştırmacı verileri kronolojik bir sıra ile ele almalıdır. 

Anlatı çalışmalarında temelde 2 yaklaşımdan söz edilir: bunlardan birincisi araştırmacının katılımcıyı aktardığı anlatı çalışmalarıdır; diğeri ise araştırmacı ve katılımcı arasında karşılıklı olarak oluşan bir anlatı şeklidir.

Anlatı araştırmalarının türlerine baktığımızda ise, biyografi, otoetnografi, hayat hikayesi, sözlü anlatım (tarih) şeklinde sıralanabilir.

  • Biyografi, bir başkasının deneyimlerinin araştırmacı tarafından anlatılmasıdır; otoetnografi ise, kişinin bir duruma dayalı yaptığı araştırmanın bir parçası olması, o durumu deneyimleyen gruba dahil olması ve bu süreci bilimsel bir şekilde ele almasıdır.
  • Hayat hikayesi bir kişinin tüm hayatını sistematik bir şekilde ele alındığı bir türdür.
  • Sözlü anlatıma baktığımızda ise, bir konunun belirli bir grup perspektifinden ele alınmasıdır. Örneğin bir durumun öğrenci ya da öğretmen perspektifinden ele alınması ve anlatılması buna örnek olabilir. 

Türler arasında belirli farklılıkların olmasına rağmen ortak olan bir durum vardır ki o da kişilerin deneyimlerinin uzun soluklu olarak ele alınması, yansıtılması ve yorumlanmasıdır. Kısacası anlatı çalışması bir konuyu genelleme amacı gütmez, bireylerin öznel ve biricik deneyimlerinin çok çeşitli boyutlardan incelenmesi ve söz konusu değerli kişisel deneyimleri paylaşmayı hedefler. Bu nedenle de özellikle bir araştırma yöntemi olması ile beraber sanatsal bir tarafı olduğunu da inkâr etmemiz mümkün değildir. Bir araştırmada, hikâye anlatır, deneyimleri aktarır bir tarzda verilerin açıklanması çok dikkat çekici ve okuyucu için farklı kapılar açar nitelikte olacaktır.

Örneğin covid-19 salgını ilk ortaya çıktığından itibaren seçilmiş birkaç öğretmenin deneyimleri, duyguları, yaşadıkları, çıkarımları vb. kişisel deneyimlerinin öğretmenlerin bakış açısından ele alınması bir anlatı çalışmasına örnek olabilir.

Yararlanılan Kaynaklar:

Creswell, J. W., & Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. (3rd ed.)  Thousand Oaks, Calif: Sage Publications.

Jeong-hee, K. (2015). Understanding narrative inquiry: The crafting and analysis of stories as research. California: Sage Publishing.

Merriam, S.B. & Tisdell, E.J. (2015). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). San Francisco: Jossey-Bass. 

Yorumlar

Hiç yorum yazılmamış, ilk yorumu yazan siz olun!

Hüma Nayman
Yazar
21.11.2022
264 Puan

Öğretim Görevlisi, Kurucu @Graid.App

Profili Gör ->
0
0
Henüz üye değil misiniz?
Aramıza katılın.

Üye olun, ders planı ve makale yazmaya başlayın!

Üye Ol
kwl.app'i denediniz mi?
KWL tekniğini çevrimiçi kullanın

GraidApp ekibi tarafından geliştirilen bir Web 2.0 aracı olan kwl.app'i ücretsiz kullanmak için tıklayın.

Şu an için sadece İngilizce dilinde.

kwl.app