Makale Görseli

Öğrenme Stilleri Nelerdir?

Öğrenme stili kavramı eğitim ve psikoloji alanında çalışan araştırmacıların bireylerin farklılıklarını araştırması ve bu farklardan belirli motifler oluşturması ile ortaya çıkmıştır.

Öğrenme stili kavramı kuramsal olarak ilk kez Rita Dunn tarafından (1960) ortaya atılmıştır. Öğrenme stilleri üzerinde çalışan araştırmacılar öğrenme stili kavramı üzerinde çeşitli tanımlar öne sürmüştür. Öğrenme stillerine birçok eğitim ve psikoloji araştırma farklı tanımlar getirmiştir.

  • Dunn ve Dunn modeline göre öğrenme stili bireyin duygusal, bilişsel ve fizyolojik kişilik özelliklerinin çevre ile etkileşimi ve kişisel tercihleri ile ortaya çıkan, doğuştan gelebilen ve öğrenmede seçtiği yollar olarak tanımlanabilir.
  • Kolb’ün tanımına göre öğrenme stili bireyin bilgiyi alma ve işleme sürecinde tercih ettiği yollardır. Keefe ise öğrenme stilini bireyin bilgi alma, algılama tercihi, çevreye ve öğrenme ortasına tepkisi, bilişsel duyuşsal ve fizyolojik özellikleri olarak tanımlamıştır.

Öğrenme stili bireysel farklılıklardan yola çıkar; asla değişmez özellikler değildir, zaman içinde değişebilir; öğrenenlerin öğrenme stillerini bilmesi akademik başarıları ve öğrendikleri konuya karşı tutumlarını artırır.Kısacası öğrenme stilleri kişisel bilişsel, duyuşsal, sosyal ve devinişsel tüm özelliklerini içine alan kapsayıcı bir kavramdır.

Öğrenme stilleri kavramının kapsayıcı bir kavram olmasıyla, bilişsel stil öğrenme stili kavramının altında yer alan bir kavram olarak bireyin bilişsel öğrenme sürecinde tercih ettiği yollardır. Bu tercihler içinde bireyin algısal güçlü yanları (görsel, işitsel ve kinestetik), alan bağımlı alan bağımsız özellikleri, yapısal ihtiyaçları, derin ve yüzeysel alma durumları, girişken ya da yansıtıcı olma özellikleri, tümevarımsal tümdengelimsel olma durumları gibi özellikler yer alır.

Bilişsel stil bireyin zihni yapısı, algılama, alma ve işleme tercihleri ile ilgili olan tüm konularla ilgilidir. Öğrenme biçemi ise, bireyin algısal tercihleri yani görsel, işitsel, kinestetik yollar ile bilgiyi algılamayı tercihleridir. Öğrenme biçemine göre örneğin görsel öğrenenler tablolar, görseller, şemalar, grafikler vb. yollarla bilgiyi alma ve depolamada başarılıdırlar; işitsel öğrenenler duyarak, konuşarak ya da ritimlerle öğrenmede başarılıyken kinestetik öğrenenler hareket, dokunma ve keşfetme yoluyla bilgili almayı, depolamayı ve işlemeyi tercih ederler.

Şimdi alanyazında en çok karşımıza çıkan öğrenme stillerine göz atalım.

Kolb'ün Öğrenme Stili Modeli

Modelin Temel DayanaklarıSınıflaması
Kolb’un öğrenme stili modeli deneyime dayalı öğrenme kuramına dayanmaktadır. David Kolb (1984) tarafından geliştirilmiştir. Bu öğrenme kuramında öğrenme eylemi bir döngü şeklindedir. Kolb bu öğrenme modelinde Piaget ve Dewey gibi yapılandırmacı eğitimde öncü isimlerden etkilenmiştir. Bu döngüde Somut yaşantı, yansıtıcı gözlem, soyut kavramsallaştırma ve etkin deneme aşamaları yer almaktadır. Her bir aşama tüm bireylerin geçtiği aşamalardır ancak birisi daha baskındır. Baskın seçime göre de baskın öğrenme stilleri oluşmaktadır.
  • Dönüştürücü (soyut kavramsallaştırma ve etkin deneme)
  • Ayırt edici (somut yaşantı ve yansıtıcı gözlem)
  • Özümleyici (soyut kavramsallaştırma ve yansıtıcı gözlem)-Uyum sağlayıcı (somut yaşantı ve etkin deneme)

Dunn ve Dunn Öğrenme Stili Modeli

Modelin Temel DayanaklarıSınıflaması
Bu model Rita Dunn ve Kenneth Dunn tarafından (1976) geliştirilmiştir. Dunn ve Dunn’un öğrenme stilleri modelinde birden fazla faktör ele alınarak bir sınıflama oluşturulmuştur. Bu faktörler, çevresel koşullar, duyuşsal özellikler, sosyal tercihler, psikolojik özellikler ve fiziksel özelliklerdir. Burada Kolb, Fleming, Reinert vb. gibi öğrenme stili sınıflamalarında olduğu gibi her bir grubu adlandırmaktan ziyade tercihler ve karakteristik özellikler üzerinde yoğunlaşılmıştır. 
  • Çevresel koşullar (ses, ısı, ışık ve ortam tercihleri) 
  • Duyuşsal özellikler (motivasyon, sorumluluk, süreklilik, öğrenmede yapılanmışlık durumları) 
  • Sosyal tercihler (öğrenme grupları, otorite tercihi, öğrenmede çeşitlilik durumları) 
  • Psikolojik Özellikler (Analitik, bütüncül, yansıtıcı, girişken vb. gibi özellikler) 
  • Fiziksel özellikler(duyusal, yiyecek, günün saati ve hareket etme tercihleri) 

Fleming'in VARK Öğrenme Stili Modeli

Modelin Temel DayanaklarıSınıflaması
Fleming’in öğrenme stili modeli Neil Fleming tarafından 1987’de geliştirilmiştir. Bu model öğrenenleri bilgiyi nasıl aldığı, nasıl depoladığı gibi tercihlerine odaklanır. Bilişsel öğrenme yönü ile öne çıkan bir modeldir. VARK modeli olarak da bilinir. Bu model aynı zamanda öğrencilerin öğrendikleri konu üzerinde ilgi ve dikkatleri nasıl toplayacakları konusunda da eğitmenlere rehberlik edebilir.

V- Görsel öğrenenler

A- İşitsel Öğrenenler

R- Okuma-Yazma Yoluyla Öğrenenler

K- Kinestetik Öğrenenler

Reinert Öğrenme Stili Modeli


Modelin Temel DayanaklarıSınıflaması
Reinert öğrenme stili modeli Harry Reinert tarafından 1976’da geliştirilmiştir. Bu modelde de öğrenenleri bilgiyi alma ve depolama tercihleri, bir diğer deyişle bilişsel tercihleri ön plandadır. VARK modeli ile kuramsal temelleri ve sınıflamaları açısından benzerlik taşımaktadır. Reinert çalışmalarını dil öğrenenler üzerinde gerçekleştirmiştir ve ortaya çıkan öğrenme stili modeli dil öğrenme yaklaşımlarının temel ilkelerine uyum sağlamaktadır.
  • Görerek Öğrenenler (görme duyusunu ve görselleri tercih eteme)
  • İşiterek Öğrenenler (işitme duyusunu, konuşmayı tercih etme)
  • Sözel Sembollerle Öğrenenler (sözel öğeleri, yazmayı ve konuşmayı tercih etme)
  • Hareket Temelli Öğrenenler (dokunma duyusunu ve keşfetmeyi tercih etme)

Honey Mumford Öğrenme Stili Modeli

Modelin Temel DayanaklarıSınıflaması
Peter Honey ve Alan Mumford öğrenme stilleri modelini Kolb’ün kuram ve öğrenme stili modelinden esinlenerek ortaya çıkarmıştır (1992). Kolb’ün öğrenme modeline benzer olarak 4’lü bir sınıflama vardır. Modelin doğuşundan önce 20 yıla yakın süre model üzerinde beraber çalışmışlardır. Sınıflama yine öğrenme döngüsünü temel alarak yapılmıştır.
  • Eylemci (sezgisel düşünme ve karar verme becerisi)
  • Düşünen (gözlemci ve kendine dönük düşünme)
  • Kuramcı (Araştırma ve mantığa oturtma)
  • Yararcı (uygulama ve eyleme dökme)

Gregorc Öğrenme Stili Modeli

Modelin Temel DayanaklarıSınıflaması
Gregorc öğrenme stili modeli Anthony Gregorc tarafından 1984’te ortaya atılmıştır. Gregorc öğrenme stili modelinde özellikle algılama ve zihinsel süreçlere önem vererek bireylerin öğrenme stili sınıflamasını ortaya çıkarmıştır. Bilgiyi alma, algılama, işleme, depolama ve uyarlama gibi işlevlere öncelik vererek bireysel arasındaki farklılıkları yaptığı çalışmalar ile tespit edip sınıflamıştır. Gregorc öğrenme stili 4 sınıflamadan oluşmaktadır. 
  • Somut sıralı (ardışık- yaparak yaşayarak öğrenme, gerçekçi, içe dönük, görsel)
  • Soyut sıralı (ardışık- sözel beceriler ve düşünme becerileri yüksek, gruplama ve bütüncül düşünme)
  • Somut dağınık (sezgisel, dışa dönük, girişimci, deneysel öğrenme)
  • Soyut dağınık  (problem çözme becerisi, düzenli, organize etme becerisi yüksek)

Jung Kişilik Tipleri

Modelin Temel DayanaklarıSınıflaması
Carl Jung (1921) kişilik tipleri adlı kitabı ile bir kuram oluşturmuştur. Bu kuramda 8 farklı kişilik tipinden bahsetmiş ve bu tiplerin 2’şerli olarak birbirlerinin tersi yönde olduğunu ifade etmiştir. Bu tipler dikkatini odaklama, bilgiyi alma, karar verme ve dünyayı algılama tercihlerini temel alır. Kendisinden sonra bu tipler Myers ve Briggs tarafından daha detaylı bir sınıflama haline getirilmiştir.
  • İçe dönükler- Dışa Dönükler
  • Duyumsal - Sezgiseller
  • Düşünenler - Hissedenler
  • Yargısallar - Algısallar

Myers-Briggs Öğrenme Stili Modeli

Modelin Temel DayanaklarıSınıflaması
MYERS BRIGGS TYPE INDICATOR (MBTI) olarak da bilinen Myers Brigss öğrenme stili modeli, Katharine ve Isabel Briggs tarafından Jung'un kuramını temel alarak geliştirilmiş bir kişilik tipi testi ve kuramıdır. Kathrine Brigss, Isabel Myers’ın annesidir. Modelin oluşumu çokça gözlem ve geri dönüp düzenleme ile olmuştur. Eğitimciler tarafından geliştirilmediği için eleştiri alsa da gelişimi uzun süreye yayılmış ve uzun süreli gözlem ile araştırmaya dayanmaktadır. Temel 8 kişilikten 4 temel grup oluşmuş ve her bir 4 grubun içinde de harfler ile temsil edilen 4’lü sınıflamalar olmak üzere toplamda 16 tip ortaya çıkmıştır.

Temelde;

  • İçe dönükler- Dışa Dönükler
  • Duyumsal - Sezgiseller
  • Düşünenler - Hissedenler
  • Yargısallar – Algısallar

Bu kategoriden yola çıkarak;

  • Baskın Duyumsallar
  • Baskın Sezgiseller
  • Baskın Düşünenler
  • Baskın Hissedenler

Keefe Öğrenme Stili Modeli

Modelin Temel DayanaklarıSınıflaması
Keefe öğrenme stili sınıflaması James Keefe tarafından 1970’lerde açıklanmıştır. Keefe Dunn ve Dunn’un öğrenme stili sınıflamasından esinlenmiş ve benzer tam olarak bir sınıflamadan ziyade teorik bir çerçeve ortaya koymuştur. Keefe öğrenme stillerini bilişsel, duyuşsal ve fizyolojik boyutları ile ele almıştır. Her bir kategoride birbiriyle benzer alt kategoriler olmakla beraber temel kategorinin özelliğinde göre farklı sınıflamalar da yer almaktadır. Keefe öğrenme stili sınıflaması kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır.
  • Bilişsel (biçemler, alan bağımlı alan bağımsız özellikleri, yapısal ihtiyaçları, derin ve yüzeysel alma durumları, girişken ya da yansıtıcı olma özellikleri, tümevarımsal tümdengelimsel olmaları)
  • Duyuşsal (biçemler, motivasyon, risk alan/ tedbirli olan, sosyal motivasyon, kaygı düzeyi, hisseden, düşünen, yapısal ihtiyaçlar, merak, ilgi, kendini gerçekleştirme)
  • Fizyolojik (cinsiyete dayalı farklar, sağlıkla ilişkili farklar, günün saatine göre tercihler, çevresel faktörler, hareket tercihleri)

Yararlanılan Kaynaklar:

Dunn, R., Griggs, S. A., Olson, J., Beasley, M., & Gorman, B. S. (1995). A meta-analytic  validation of the Dunn and Dunn model of learning-style preferences. The Journal of Educational Research, 88(6), 353-362.

Güven, M. (2004). Öğrenme stilleri ile öğrenme stratejileri arasındaki ilişki.  (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Eskişehir Anadolu Üniversitesi. Eskişehir.

Keefe, J. W. (1985). Assessment of learning style variables: The NASSP task force model. Theory into practice, 24(2), 138-144.

Yeşilyurt, E. (2019). Öğrenme stili modelleri: teorik temelleri bağlamında kapsayıcı bir  derleme çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 14(20), 2169-2226.

Yorumlar

Hiç yorum yazılmamış, ilk yorumu yazan siz olun!

Hüma Nayman
Yazar
18.11.2022
264 Puan

Öğretim Görevlisi, Kurucu @Graid.App

Profili Gör ->
0
0
Henüz üye değil misiniz?
Aramıza katılın.

Üye olun, ders planı ve makale yazmaya başlayın!

Üye Ol
kwl.app'i denediniz mi?
KWL tekniğini çevrimiçi kullanın

GraidApp ekibi tarafından geliştirilen bir Web 2.0 aracı olan kwl.app'i ücretsiz kullanmak için tıklayın.

Şu an için sadece İngilizce dilinde.

kwl.app